Biuro

Świętokrzyska Izba Rolnicza w Kielcach
ul. Chopina 15/3, 25-356 Kielce
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
Sekretariat: (41) 341-10-68
Fax: (41) 344-18-73

Pracownicy:

Dyrektor: Agnieszka Łodej
Gł.Księgowa: Jolanta Lech
Sekretariat: Ewelina Stojek- inspektor /Justyna Wolak- inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich

 

ODDZIAŁY TERENOWE:


Oddział Terenowy w BUSKU ZDROJU

ul. Kościuszki 60
28-100 Busko Zdrój
tel. (41) 370-16-40

Pracownicy:
Anna Szymczyk-Tometczak -inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich/ aktualnie Anna Mazur - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich


Oddział Terenowy w JĘDRZEJOWIE
ul. Armii Krajowej 9
28-300 Jędrzejów
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
tel. (41) 386-58-04
Pracownicy:
Wiesław Ciosk - główny specjalista ds. produkcji rolnej


Oddział Terenowy w SANDOMIERZU
ul. Przemysłowa 7
27-600 Sandomierz
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.
tel. (15) 832- 01-16, 832-01-17
Pracownicy:
Ewa Borycka - główny specjalista ds. agroturystyki i wiejskiego gospodarstwa domowego
Julian Tryka - główny specjalista ds. odnawialnych źródeł energii
Janusz Suszyna - główny specjalista ds. przedsiębiorczości


BIURA POWIATOWE:

 

KAZIMIERZA WIELKA KOŃSKIE
ul. Kościuszki 12
28-500 Kazimierza Wielka
tel. (41) 35-023-25
ul. Wjazdowa 13
26-200 Końskie
tel. (41) 372-45-46
Pracownik: Tomasz Banaś- inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Poniedziałek, Środa, Czwartek
w godz. 7:30-15:30
Pracownik: Klaudia Kaczmarek- inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Wtorek, Środa w godz.8:00-16:00, Czwartek 8.00- 12.00


OPATÓW

OSTROWIEC ŚWIETOKRZYSKI
ul. 16-go stycznia 1
27-500 Opatów
tel. (15) 868-33-01
ul. Ostrowiecka 40
27-440 Ćmielów
tel. (15) 861-20-18
Pracownik: Magdalena Adamek - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Wtorek, Środa w godz. 8:00-16:00,
Czwartek w godz. 8:00-12:00

Pracownik: Małgorzata Bieńkowska - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury:
Poniedziałek, Wtorek w godz. 7.30- 15.30,
Czwartek w godz. 8.00- 12.00


SKARŻYSKO KAMIENNA

STARACHOWICE
ul. Sikorskiego 20 p. 219
26-110 Skarżysko Kamienna
tel. (41) 252-04-87
ul. Kościelna 20
27-200 Starachowice
tel. (41) 275-47-00
Pracownik: Weronika Farys - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Poniedziałek, Czwartek w godz 7.30 -15.30

Pracownik: Weronika Farys - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Wtorek, Środa, Piątek w godz. 7:30-15:30,


STASZÓW

PIŃCZÓW
ul. Opatowska 31/12
28-200 Staszów
tel. (15) 864-15-50
ul. Żwirki i Wigury 40
28-400 Pińczów
tel. (41) 357-22-80
Pracownik: Anna Mazur - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Poniedziałek, Wtorek w godz. 8:00-15:00,
Środa w godz. 8:00-13:00
Pracownik: Tomasz Banaś - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Wtorek, Piątek w godz. 8:00-16:00


WŁOSZCZOWA
ul. Wiśniowa 19
29-100 Włoszczowa
tel. (41) 394-10-83
Pracownik: Anna Niżnik - inspektor ds. rozwoju obszarów wiejskich
Dyżury: Poniedziałek, Wtorek, Czwartek w godz. 8:00-16:00

Zarząd

Skład Zarządu Świętokrzyskiej Izby Rolniczej:

Ryszard Ciźla - Prezes

Zdzisław Pniewski - Wiceprezes

Robert Fatyga - Członek Zarządu

Jan Galus - Członek Zarządu

Krystyna Zdonek - Członek Zarządu

 

Poszczególni członkowie zarządu przyjęli nieformalną odpowiedzialność za poszczególne powiaty w następujący sposób:
- Prezes Ryszard Ciźla w zarządzie reprezentuje powiaty sandomierski, opatowski i
staszowski,
- Wiceprezes Zdzisław Pniewski reprezentuje powiat kielecki,
- Członek Zarządu Jan Galus reprezentuje powiaty buski, pińczowski i kazimierski,
- Członek Zarządu Robert Fatyga reprezentuje powiaty jędrzejowski, konecki i
włoszczowski,
- Członek Zarządu Krystyna Zdonek reprezentuje powiaty ostrowiecki, skarżyski i starachowicki

  

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI MERYTORYCZNEJ ŚWIĘTOKRZYSKIEJ IZBY ROLNICZEJ - III KADENCJA

 

III kadencja Świętokrzyskiej Izby Rolniczej rozpoczęła się w dniu 4 lutego 2007 roku, kiedy to odbyły się wybory delegatów do Rad Powiatowych ŚIR, w wyniku których  w trzynastu powiatach naszego województwa wybrano 189 przedstawicieli.

Podczas III kadencji odbyło się dotychczas: 12 Walnych Zgromadzeń ŚIR, 15 posiedzeń każdej z Rad Powiatowych, 170 posiedzeń Zarządu, 17 posiedzeń  Komisji Rewizyjnej, 13  posiedzeń Komisji Budżetowej, 9 posiedzeń Komisji ds. Kobiet, Młodzieży i Wiejskiego Gospodarstwa Domowego, 7 posiedzeń Komisji ds. Integracji z UE i Współpracy z Rolniczymi Związkami Zawodowymi oraz 4 posiedzenia Prezydium Komisji ds. Integracji z UEiWzRZZ.

Ponadto ŚIR uczestniczyła w inicjatywach na rzecz rozwoju regionu i kraju, organizowała i współuczestniczyła w konkursach, wystawach, olimpiadach, targach.

Walne Zgromadzenia ŚIR

Najwyższą władzą Izby jest 26 osobowe Walne Zgromadzenie, które tworzą przewodniczący i delegaci wybrani przez Rady Powiatowe ŚIR.

W posiedzeniach Walnych Zgromadzeń uczestniczyli poza członkami Walnego Zgromadzenia goście, z których wymienić należy m.in. Posła Andrzeja Pałysa, Marszałka Województwa Świętokrzyskiego Adama Jarubasa, Wojewodę Bożentynę Pałkę-Korubę, Wicewojewodów Lecha Janiszewskiego i Piotra Żołądka, Członka Zarządu KRIR Roberta Jakubca oraz dyrektorów i oddelegowanych przez nich pracowników instytucji z otoczenia rolnictwa.

W trakcie I, II i częściowo III Walnego Zgromadzenia delegaci podjęli uchwały dotyczące spraw organizacyjnych dotyczących działalności i bieżącej pracy ŚIR - m.in. wyboru Zarządu i jego członków, wyboru delegata do KRIR, wyboru komisji statutowych - rewizyjnej            i budżetowej, powołania komisji problemowych, ustalenia wysokości diet, itp.

W trakcie Walnych Zgromadzeń  standardowo podejmowane były uchwały dotyczące sprawozdań finansowych i z działalności merytorycznej, omawiano szczegółowo bieżącą sytuację finansową, jak również aktualne problemy rolnictwa a także formułowano wnioski        i postulaty dla parlamentarzystów i przedstawicieli rządu.

W trakcie  III Walnego Zgromadzenia omawiano straty w gospodarstwach po fali przymrozków oraz wystąpienia w sprawie pomocy dla tych gospodarstw. Omawiano także wystąpienia dotyczące sytuacji ekonomicznej zakładów przetwórstwa rolnego, rynku cukru, mleka, trzody chlewnej oraz innych rynków, które były kierowane przez Zarząd ŚIR do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Krajowej Rady Izb Rolniczych w Warszawie.               W trakcie III Walnego Zgromadzenia podjęta została także uchwała w sprawie zaciągnięcia kredytu na zakup lokalu dla Świętokrzyskiej Izby Rolniczej.

Na IV Walnym Zgromadzeniu poruszono sprawy dotyczące kredytów klęskowych, szczególnie chodziło o przedkładanie do banku przez rolnika 50% faktur z realizacji przedsięwzięcia już po 3 miesiącach kredytowania, co w wielu przypadkach było dużym utrudnieniem.

W trakcie V Walnego Zgromadzenia poruszane były głównie sprawy wewnętrzne związane z realizacją zdań statutowych i wykonaniem budżetu, natomiast VI Walne Zgromadzenie zajmowało się sprawą trudnego w tym czasie (2008 r.) rynku owoców miękkich, kiedy ceny oferowane producentom nie stanowiły nawet zwrotu kosztów produkcji. Dyskusja obejmowała także rynek trzody chlewnej, mleka, cukru. Kolejnymi zagadnieniami poruszonymi przez Prezesa ŚIR i pozostałych delegatów były: problemy z kołami łowieckimi, obowiązkowe ubezpieczenia upraw, zmiany w KRUS oraz uruchomienie pomocy w ramach PROW dla gospodarstw niskotowarowych. Posiedzenie to zakończyło sformułowanie 21 wniosków skierowanych do przedstawicieli parlamentu i rządu, które przedstawione zostaną w dalszej części sprawozdania.

W trakcie VII Walnego Zgromadzenia omawiano m.in. sprawy dotyczące:

  1. Wydawania opinii dotyczących nabycia, wydzierżawienia oraz obrotu ziemi rolnej będącej w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnej.
  2. Obowiązku przesłania do ŚIR projektu uchwał Rad Gmin odnośnie cen żyta, która jest podstawą do ustalenie i obliczenia podatku rolnego.
  3. Odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta.
  4. Ubezpieczeń upraw i zwierząt - obowiązek ubezpieczenia przynajmniej 50% upraw.

W trakcie obrad VIII Walnego Zgromadzenia na szczególną uwagę poza sprawami statutowymi zasługują tematy dotyczące wprowadzenia zmian w projekcje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Renty strukturalne" objętego programem PROW 2007-2013, które wprowadza zmiany do rozporządzenia z dniem 19 czerwca 2007 r., zmierzające do zniesienia naboru wniosków  o przyznanie renty strukturalnej na 2009 rok.

W trakcie IX Walnego Zgromadzenia omawiano między innymi następujące zagadnienia:

1. Wejście w życie z dniem 1 lipca 2009 r. ustawy z 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno - spożywczych, z mocy której powołanych zostało 9 odrębnych funduszy promocji:

· Fundusz Promocji Mleka

· Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego

· Fundusz Promocji Mięsa Wołowego

· Fundusz Promocji Mięsa Końskiego

· Fundusz Promocji Mięsa Owczego

Fundusz Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych

· Fundusz Promocji Owoców i Warzyw

· Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego

Fundusz Promocji Ryb

2. Wprowadzenie nowego programu pn. „Owoce w szkole", który w 70 % finansowany jest      z Funduszy Unijnych, a w 30 % z Funduszy Krajowych. Świętokrzyska Izba Rolnicza zgłosiła uwagi do projektu Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej                     ww. programu w roku szkolnym 2009/2010.

3. Program zwalczania choroby Aujeszky'ego nakłada na rolnika obowiązek posiadania przy sprzedaży trzody chlewnej świadectwa zdrowia dla świń rzeźnych, które wydawane jest  przez osoby upoważnione przez Powiatowego Lekarza Weterynarii.

4. Przejęcia Ośrodków Doradztwa Rolniczego przez Samorząd Województwa.

Obrady X Walnego Zgromadzenia zdominowane były sprawami statutowej i bieżącej działalności, m.in. służyły informowaniu delegatów o odpowiedziach na postulaty i wnioski ŚIR. Natomiast w trakcie XI Walnego Zgromadzenia przekazana została delegatom informacja       o tym, iż ANR przekazała ŚIR na cele statutowe nieruchomości rolne położone w Słupi             gm. Pacanów. Ponadto poruszano następujące zagadnienia:

1.      Dopłaty do kwoty mlecznej.

2.      Żywność genetycznie modyfikowana.

3.      Dofinansowanie do gospodarstw posiadających 10 sztuk bydła .

4.      Fundusze promocji.

W trakcie obrad XII Walnego Zgromadzenia 30 lipca br. głównym omawianym tematem była sprawa powodzi, która nawiedziła w miesiącach maj i czerwiec województwo świętokrzyskie. Przewodniczący obradom prezes R. Ciźla poinformował także o utworzeniu przez ŚIR specjalnego konta pod nazwą „POWÓDZ", na które można przekazywać dobrowolne wpłaty z przeznaczeniem na pomoc rolnikom poszkodowanym w tegorocznej powodzi.

W trakcie obrad Walnych Zgromadzeń przedstawiane były także kilkakrotnie (na bieżąco) informacje z działalności Świętokrzyskiego Rolniczego Centrum Szkoleniowo - Promocyjnego, działającego przy ŚIR w Kielcach.

Również korzystając z okoliczności obrad WZ, kilkakrotnie poza obradami głównymi odbywały się szkolenia i spotkania dotyczące problemów rolnictwa połączone z poszukiwaniem próby ich rozwiązania poprzez dyskusję w gronie fachowców. Należy tu wymienić:

- szkolenie pn. „Rolnictwo ekologiczne" organizowane przez Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach, które zostało zorganizowane w ramach kampanii rolnictwa ekologicznego.  Jednym z głównych celów szkolenia było przygotowanie doradców rolniczych i rolników do przekazywania wiedzy o systemie rolnictwa ekologicznego i oznaczania jego produktów, a także pomocy rolnikom i przetwórcom pragnącym poddać się procedurze certyfikacji.

debata pn. „Pytania o przyszłość Polskiej Wsi", której organizatorami byli: Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich,  Świętokrzyska Izba Rolnicza oraz Ośrodek Promowania      i Wspierania Przedsiębiorczości Rolnej w Sandomierzu.

Wystąpienia i wnioski

Zarząd ŚIR realizując wnioski zgłoszone przez delegatów podczas Walnych Zgromadzeń oraz Rad Powiatowych skierował m.in. do MRiRW, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej,  Sejmowej i Senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, KRIR, Wojewody Świętokrzyskiego, Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, Parlamentarzystów Ziemi Świętokrzyskiej, Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa  wystąpienia w sprawach:

- zmiany ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw,

- trudnej sytuacji na rynku owoców,

- przywrócenia wysokości przyznawanych rent strukturalnych dla rolników przekazujących gospodarstwa rolne na starych zasadach -27.03.08.,

- ujednolicenia dla całego kraju przepisów PROW na lata 2007-2013 dotyczących działania „Ułatwienie startu młodym rolnikom",

- określenia jednoznacznej interpretacji przepisów dotyczących średniego wykształcenia rolniczego,

-  umożliwienia rolnikowi uczestniczenia w kontroli przez ARiMR poprzez poinformowanie go o planowanej kontroli - dot. płatności obszarowej,

- rozszerzenia możliwości rozliczania zgłoszonych płatności owoców miękkich na podstawie faktur wydawanych przez zakład przetwórczy lub jednostkę skupującą,

- rozszerzenia listy gatunków roślin, do których przysługują dopłaty na zakup materiału siewnego,

- dofinansowania wapnowania gleb zakwaszonych,

- ochrony krajowego rynku trzody chlewnej,

- wprowadzenia systemu rekompensat dla producentów trzody chlewnej wzorem innych krajów UE,

- wysokiego wzrostu cen nawozów mineralnych 9.12.08 i 19.12.08.,

- zorganizowania debaty z udziałem związków zawodowych i branżowych, producentów środków do produkcji rolnej, MRiRW, Komisji Rolnictwa Sejmu i Senatu na temat przyczyn braku opłacalności produkcji rolnej,

- znowelizowania ustawy o ubezpieczeniach rolniczych,

- podjęcia zdecydowanych działań do możliwie pilnego wprowadzenia wszystkich działań            z PROW na lata 207-2013 oraz podjęcia kroków celem wygospodarowania środków na „Wsparcie gospodarstw niskotowarowych",

- wprowadzenia dopłat do nasion rzepaku,

- umożliwienia stosowania mączek mięsno-kostnych  w żywieniu zwierząt gospodarskich jako dodatku do pasz,

- wydawania nieodpłatnych zaświadczeń wszystkim hodowcom bydła poświadczających, że stado jest wolne od chorób zakaźnych,

- w ponownie nowelizowanej ustawie o dopłatach do ubezpieczeń upraw i zwierząt wprowadzić  dopłaty w wysokości 50% do każdej wynegocjowanej stawki obejmującej wszystkie wymieniane w ustawie zagrożenia i uprawy,

- wprowadzenia obowiązku umieszczenia na etykiecie informacji o kraju pochodzenia surowca służącego do produkcji żywności, w szczególności surowca otrzymywanego z roślin genetycznie modyfikowanych pod groźbą kary i zakazem wprowadzenia do obrotu,

- zobligowania służb kontrolujących do dokładnego badania i sprawdzania posiadanych certyfikatów pod względem spełniania norm UE i krajowych, produktów wprowadzanych na polski rynek,

- wyodrębnienia w MRiRW Departamentu do Spraw Przetwórstwa Spożywczego, który będzie odpowiedzialny za tworzenie i koordynację relacji pomiędzy poszczególnymi uczestnikami rynku przetwórczego, tj. producent-przetworca-handel-konsument,

- przeprowadzenia badań (lub udostępnienie wyników takich badan) mających na celu udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na pytanie : " czy i w jaki sposób elektrownie wiatrowe szkodzą sadom i innym uprawom rolniczym i w jaki sposób oddziaływają na środowisko",

- dokonania zmian w przepisach regulujących kwotowanie produkcji mleka aby hodowca nie był pozbawiony posiadanej kwoty mlecznej w sytuacji zmniejszenia produkcji mleka                w gospodarstwie z przyczyn ekonomicznych,

- doprowadzenia do zmiany statusu wielkoprzemysłowych ferm tuczu trzody chlewnej tak, aby były traktowane jak przedsiębiorstwa a nie gospodarstwa rolne,

- uproszczenia przepisów umożliwiających rolnikom przetwórstwo artykułów                     rolno - spożywczych wyprodukowanych we własnym gospodarstwie,

- zmiany rozporządzenia o dodatkowych badaniach i dopłatach przy sprzedaży trzody chlewnej ze stada uznanego za wolne od chorób zakaźnych,

- zwolnienia z opłaty licencjackiej od zboża zużytego we własnym gospodarstwie do siewu,

- doprowadzenia do równego traktowania rolników ubezpieczonych w KRUS i ZUS,

- zróżnicowania wysokości emerytur rolniczych w zależności od wysokości składki,

-  określania wysokości marż handlowych stosowanych przez wielkie sieci handlowe,

- dopłat do krów mamek,

-  przy ustalaniu dopłat bezpośrednich przyjąć sprawiedliwy średnio roczny kurs euro, a nie jak mówią dotychczasowe przepisy na dzień 30.09 danego roku,

- wprowadzenia minimalnych cen na artykuły rolno - spożywcze poprzez obowiązkowe wprowadzenie zawierania umów kontraktacyjnych z producentami, w których to będzie zagwarantowana cena minimalna rekompensująca poniesione nakłady na produkcję,

- powrotu do starej i sprawdzonej formy podawania komunikatów w Internetowym systemie sygnalizacji AGROFAGÓW,

- szkód wyrządzonych przez bobry,

- zamieszczania w komunikatach sygnalizacyjnych Inspekcji Roślin i Nasiennictwa informacji o zastosowaniu substancji czynnej, która jest najbardziej właściwa w danym okresie,

- podjęcia inicjatyw zmierzających do zmiany przepisów dotyczących szkód wyrządzanych przez zwierzynę łowną,

- dążenia do jak najszybszego i bezpłatnego przeprowadzenia podstawowych bezpłatnych analiz gleby przez stacje Chemiczno - Rolniczą pod względem przydatności do wznowienia działalności rolniczej na terenach objętych powodzią,

- poczynienia starań celem udzielenia pomocy rzeczowej rolnikom posiadającym status powodzianina w postaci materiału siewnego, sadzonek truskawek, drzewek i krzewów owocowych oraz rozsady na wznowienie produkcji rolniczej i odbudowanie ogrodniczej,

- nadania rolnikom poszkodowanym przez powódź statusu bezrobotnych z prawem do zasiłku na okres 1 roku,

- znowelizowania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w taki sposób, by zabronić budowy na terenach zalewowych, zaś rolników którzy żyją i gospodarują na takich terenach w trybie pilnym wysiedlić zapewniając im stosowne odszkodowanie i środki finansowe umożliwiające zakup ziemi i odbudowę gospodarstwa w innym miejscu,

- podjęcia ustawowych działań mających na celu wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia wszystkich upraw w pakiecie a nie od wybranych ryzyk, również tych prowadzonych na terenach powodziowych i zalewowych z dofinansowaniem z budżetu państwa,

- nie pomniejszanie subwencji rolnej gminy w przypadku umorzenia podatku rolnego rolnikom poszkodowanym przez powódź.

Wielokrotnie artykułowane i powtarzane wnioski przy różnych okazjach i okolicznościach mają  na celu spowodowanie podjęcia stosownych kroków służących poprawie trudnej sytuacji producentów rolnych.

Zarządy Świętokrzyskiej Izby Rolniczej

Przedstawiciele Izby uczestniczą w pracach organów i zespołów działających na rzecz przebudowy rolnictwa. Przejawia się to między innymi w pracach Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013, Wojewódzkiej Rady Zatrudnienia, Społecznej Rady Doradztwa Rolniczego, Rady Gospodarki Wodnej  Regionu Wodnego Górnej Wisły.

Ponadto Członkowie Zarządu uczestniczyli m.in.  w posiedzeniach:

-  Wojewódzkiego Zespołu ds. Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego,

- Polskiej Izby Produktu Regionalnego i Lokalnego,

- Kapituły Konkursu Agro Polska,

- Rady ds. Produktu Tradycyjnego i Regionalnego Województwa Świętokrzyskiego,

- Komisji Zarządzającej Funduszu Promocji Owoców i Warzyw,

- Rady Rejonowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych,

- Sesji Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego oraz Komisji Rolnictwa, Gospodarki Wodnej            i Ochrony Środowiska sejmiku Województwa Świętokrzyskiego,

- Sesjach Rad Powiatów oraz Gmin.

Członkowie Zarządu, Delegaci oraz Pracownicy ŚIR  aktywnie uczestniczyli także               w : Święcie Truskawki, Forum Kobiet Wiejskich, Święcie Kwitnącej Jabłoni, Święcie Pomidora, Święcie Ziemniaka, Zjeździe Sołtysów, Hubertusie Świętokrzyskim,  Dożynkach Prezydenckich, Jasnogórskich, Wojewódzkich, Powiatowych i Gminnych.

Prezes Zarządu ŚIR uczestniczył w debacie rolnej organizowanej przez radio Kielce dot. sytuacji rolnej polskiej wsi w kontekście działań rządu i parlamentarzystów.

Świętokrzyska Izba Rolnicza wspólnie z Izbami ościennymi (Małopolską, Śląską, Podkarpacką, Lubelską i Opolską) tworzą Porozumienie Izb Rolniczych Polski Południowo - Wschodniej. Podczas spotkań omawiane są problemy oraz propozycje ich rozwiązania, które dotyczą aktualnej sytuacji w rolnictwie.

W zakresie podnoszenia jakości środków i urządzeń stosowanych w działalności rolniczej oraz na rzecz poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa w rolnictwie Izba współpracuje                 z Państwową Inspekcją Pracy, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w ramach Wojewódzkiej Komisji ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie. Izba jest współorganizatorem konkursów takich jak: Bezpieczna Wieś w Oczach Dziecka, Bezpieczne Gospodarstwo Rolne.

W trosce o ochronę środowiska naturalnego polskiej wsi oraz  o utrzymanie czystości, porządku i bezpieczeństwa w gospodarstwach rolnych, Świętokrzyska Izba Rolnicza                w 1999 roku ogłosiła pierwszą edycję konkursu „Piękna Zagroda". Ze względu na duże zainteresowanie konkursem wśród rolników i samorządów terytorialnych zmieniona została nazwa konkursu na Piękna i Bezpieczna Zagroda - Przyjazna Środowisku" oraz rozszerzony został regulamin i kryteria oceny gospodarstw. W realizację konkursu czynnie włączyły się instytucje działające na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, które uczestniczą w pracach Komisji Konkursowych, a także są fundatorami cennych nagród dla laureatów.

Świętokrzyska Izba Rolnicza od początku swojej działalności aktywnie uczestniczy                  w organizacji Targów, poprzez stoiska promocyjne i organizowanie konferencji i seminariów dla rolników. W roku 2004 do współpracy włączyła się Krajowa Rada Izb Rolniczych oraz Izby wojewódzkie.

Międzynarodowe Targi AGROTECH to jedna z największych w Europie imprez wystawienniczych poświęconych technice rolniczej. To oferta sprzętu i maszyn dla rolnictwa prezentowana przed rozpoczęciem prac polowych.

Świętokrzyska Izba Rolnicza uczestniczyła także w AGRO SHOW w Bednarach koło Poznania oraz w  Międzynarodowych Targach Hodowli, Ogrodnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich FARMA.

Na Targach zorganizowane zostało stoisko samorządu rolniczego, na którym można było otrzymać bezpłatne wydawnictwa izb rolniczych, prasę branżową oraz porozmawiać                 z przedstawicielami samorządu rolniczego na tematy związane z sektorem rolnym i przyszłością polskiej wsi.

Targom FARMA towarzyszył interesujący cykl konferencji i seminariów, dotykających najbardziej aktualnych problemów i perspektyw rozwoju dla poszczególnych bloków tematycznych.

Świętokrzyska Izba Rolnicza corocznie uczestniczy w wyborach „Chłopa Roku" oraz Ogólnopolskich Zlotach Wojciechów i Bartoszów, które odbywają się w ostatnia niedzielę kwietnia.

Każdego roku ŚIR funduje jednorazowe stypendia (przekazane w formie nagród rzeczowych) oraz przekazuje listy gratulacyjne dla najlepszych abiturientów klas o profilu rolniczym Szkół Rolniczych w województwie świętokrzyskim.

W omawianym okresie sprawozdawczym Zarząd Świętokrzyskiej Izby Rolniczej             w  Kielcach opiniował wnioski:

1.      w sprawie udzielenia informacji na temat popytu na grunty rolne oraz przedłużenia umów dzierżawy. Zarząd ŚIR zapoznał się oraz zaopiniował łącznie 213 wniosków przedłożonych przez Agencje Nieruchomości Rolnych. Opinia do przedłożonych wniosków została wyrażona na podstawie art. 22a ust 3 pkt. 2 Ustawy o izbach rolniczych (Dz. U. 02.101.927),

2.      w sprawie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Zarząd Świętokrzyskiej Izby Rolniczej zaopiniował 147 wniosków przedłożonych przez Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego oraz Urzędy Miast i Gmin z terenu województwa świętokrzyskiego. Opinie zostały wydane w oparciu o art. 22a ust 3 pkt. 2 Ustawy o izbach rolniczych  (Dz. U. 02.101.927).

3.      Zarząd Świętokrzyskiej Izby Rolniczej w Kielcach wydał 15 opinii do wniosków przedłożonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie, Departament Gospodarki Ziemią.

Zarząd również udzielił opinii m.in. do  następujących projektów przedłożonych przez Krajowa Radę Izb Rolniczych w Warszawie w sprawie:

Zarząd ŚIR zapoznał się z projektem ustawy o zmianie ustawy o izbach rolniczych oraz przesłał do KRIR propozycje zmian poniższych ustaw i innych aktów prawnych:

Szkody łowieckie

Zarząd ŚIR podczas działalności III kadencji wielokrotnie zajmował się sprawami szkód łowieckich wyrządzonych przez zwierzynę łowną w płodach rolnych. Członkowie Zarządu oraz Delegaci na wniosek jednej ze stron brali udział w szacowaniu szkód (oględzinach) oraz mediacjach w sprawie wypłaty odszkodowań za szkody łowieckie  wyrządzone przez zwierzynę łowną.

Świętokrzyska Izba Rolnicza wystąpiła do Senatorów i Posłów województwa świętokrzyskiego z wnioskiem o podjęcie inicjatyw zmierzających do zmiany przepisów dotyczących szkód wyrządzanych przez zwierzynę łowną, a zwłaszcza problemów związanych           z szacowaniem, rekompensowaniem poniesionych strat.

Powyższe sprawy są obecnie regulowane przepisami ustawy z dnia 13 października           1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z dnia 1995 r. Nr 147 poz. 213 ze zm.) oraz rozporządzeniem ministra środowiska z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych.

Powyższe wystąpienie ŚIR w Kielcach jest wynikiem licznych i ciągle narastających sporów pomiędzy rolnikami a bardzo silnym i wpływowym lobby myśliwskim. Rolnicy skarżą się zarówno na sposób szacowania szkód, jak również na wysokość proponowanych lub wypłacanych im przez koła łowieckie odszkodowań za straty w uprawach rolnych spowodowanych przez zwierzynę łowną.

Szkody wyrządzane są w użytkach zielonych, uprawach okopowych jak i w zbożach. Powszechność tego zjawiska jest bardzo wysoka, gdyż szkodom powyższym ulega większość upraw w rejonach zalesionych i przylegających do nich, a takich rejonów na terenie naszego województwa jest bardzo dużo.

Poruszony problem jest bardzo poważny, dotyczy ogromnej liczby rolników, a jego rozwiązanie jest kwestią bardzo pilną.

Obowiązujące przepisy są tak skonstruowane, że proces uzyskania odszkodowania jest długotrwały, a wysokość tego odszkodowania bardzo często jest zupełnie nieadekwatna do poniesionych strat.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami szacowanie szkód dokonywane jest przez przedstawiciela podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. W tych warunkach zostaje naruszona zasada, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Prawo łowieckie bezsprzecznie narusza tę zasadę. Możliwości zwrócenia się o mediację do właściwego terytorialnie Wójta Gminy lub żądania udziału przedstawiciela izby rolniczej w czynnościach związanych z szacowaniem szkód w istocie nie dają realnego wpływu tych instytucji na wysokość wypłacanego przez koło łowieckie odszkodowania. Opisana powyżej sytuacja powoduje niewspółmierne pogorszenie pozycji rolnika poszkodowanego względem podmiotu zobowiązanego do wypłacenia odszkodowania, a jest to wynikiem nieścisłości i nietrafnych rozwiązań w wymienionych na wstępie aktach prawnych.

Mając na względzie ochronę praw poszkodowanych rolników, ŚIR zwraca się z prośbą           o podjęcie działań zmierzających do zmiany niekorzystnych uregulowań prawnych dążących do tego, aby:

1.    szacowanie i wycena szkód oraz ustalanie wysokości odszkodowania dokonywane było przez wykwalifikowanych rzeczoznawców lub odpowiednio przygotowanych pracowników gminy właściwej ze względu na miejsce wyrządzenia szkody,

2.   umożliwić rozwiązywanie umów dzierżawy obwodów łowieckich przez właściciela tego obwodu w przypadku rażących zaniedbań w zakresie wypłaty odszkodowania przez koło łowieckie,

3.   rozszerzyć odpowiedzialność kół łowieckich za szkody powstałe w wyniku polowania, spowodowane przez myśliwych, naganiaczy, zwierzynę, środki transportu, itp,

4.    rozważyć wprowadzenie dla kół łowieckich obowiązkowych ubezpieczeń (OC) od odpowiedzialności za szkody łowieckie z ewentualną dopłatą Skarbu Państwa do ubezpieczenia,

5.      rozważyć inne sposoby finansowania szkód w celu pokrycia niedoboru funduszy deklarowanych przez koła łowieckie na wypłacenie odszkodowań  w rzeczywistej, a nie zaniżonej wysokości,

6.        wzmocnić pozycję gminy i izb rolniczych w procedurach związanych z szacowaniem szkody, ustalaniem i wypłatą odszkodowań.

Komisje Świętokrzyskiej Izby Rolniczej

Delegaci Świętokrzyskiej Izby Rolniczej podczas działalności III kadencji  pracowali w czterech komisjach, takich jak:

  1. Komisja Rewizyjna - odbyła 17 posiedzeń,
  2. Komisja Budżetowa - odbyła 13 posiedzeń,.
  3. Komisja ds. Integracji z Unią Europejską i współpracy z rolniczymi związkami zawodowymi - odbyła 7 posiedzeń oraz 4 posiedzenia Prezydium,
  4. Komisja ds. Kobiet, Młodzieży i Wiejskiego Gospodarstwa Domowego - odbyła 9 posiedzeń.

Rady Powiatowe ŚIR

W omawianym okresie odbyło się 15 posiedzeń Rad Powiatowych ŚIR. Świętokrzyska Izba Rolnicza za działania priorytetowe uznaje współpracę z organizacjami działającymi na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, jak również podejmowanie działań zmierzających do poprawy sytuacji ekonomicznej rolników.

Jednym z najważniejszych działań jest współpraca z agencjami państwowymi  i instytucjami samorządowymi m.in. Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Krajową Radą Izb Rolniczych, Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencją Rynku Rolnego, Agencją Nieruchomości Rolnych, Świętokrzyskim Urzędem Wojewódzkim, Urzędem Marszałkowskim Województwa Świętokrzyskiego, Starostwami Powiatowymi, Urzędami Gmin, Wojewódzkim Urzędem Pracy, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Świętokrzyskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego, Państwową Inspekcją Pracy, Kieleckim Przedsiębiorstwem Nasiennym „Centrala Nasienna", Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Stacją Chemiczno - Rolniczą, Ośrodkiem Promowania i Wspierania Przedsiębiorczości Rolnej, Wojewódzkim Lekarzem Weterynarii, Związkami Branżowymi i Zawodowymi, Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW" oraz Związkiem Młodzieży Wiejskiej „WICI".

Tematyka posiedzeń Rad Powiatowych była zróżnicowana, głównie dotyczyła problemów, które występują na danym terenie.

W spotkaniach uczestniczyli Członkowie Zarządu ŚIR, którzy przedstawiali informacje          z bieżącej działalności ŚIR, jak również przedstawiciele ww. instytucji, którzy przekazywali informacje oraz odpowiadali na pytania zadawane podczas posiedzeń.

Projekty realizowane przez Świętokrzyską Izbę Rolniczą

Priorytetowym zadaniem Izb Rolniczych jest podejmowanie działań zmierzających do poprawy sytuacji ekonomicznej i bytowej społeczności rolniczej.

Świętokrzyska Izba Rolnicza od początku swojej działalności (1996 r.) organizuje szereg konferencji, szkoleń oraz  seminariów, które poświęcone są problemom polskiego rolnictwa.

W ramach szkoleń nt „Ubezpieczenia majątkowe w rolnictwie" realizowanych  w konsorcjum Małopolska Izba Rolnicza w Krakowie i Akademia Rolnicza w Krakowie, Świętokrzyska Izba Rolnicza jako partner projektu zorganizowała 13 szkoleń we wszystkich powiatach województwa świętokrzyskiego. W szkoleniach wzięło udział 387 osób. Celem projektu było zapoznanie rolników i domowników z zasadami i korzyściami wynikającymi
z ubezpieczeń majątkowych w rolnictwie.

Na terenie województwa świętokrzyskiego zorganizowano 25 szkoleń dwudniowych we wszystkich powiatach na temat „Grupy producentów szansą na zwiększenie konkurencyjności produkcji i poprawę zarządzania gospodarstwami rolnymi" oraz dwudniowy wyjazd studyjny dla grupy 45 osób wykazujących się szczególną aktywnością i posiadających cechy lidera lokalnej społeczności. W ramach projektu przeszkolono 726 osób, w tym 533 mężczyzn i 193 kobiety. Celem projektu było ukształtowanie rynkowego podejścia do produkcji i zarządzania gospodarstwem rolnym oraz aktywizacja i afirmacja środowiska wiejskiego w kierunku współpracy. Dodatkowo w dniu 29 listopada Świętokrzyska Izba Rolnicza w Kielcach wspólnie z Marszałkiem Województwa Świętokrzyskiego zorganizowała konferencję podsumowującą realizowany projekt. W konferencji wzięło udział ok. 300 osób. Wśród zainteresowanych byli: przedstawicie samorządów terytorialnych, delegaci izby rolniczej oraz przedstawicie władz wojewódzkich i instytucji działających na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.

„Chów bydła mięsnego szansą na zagospodarowanie naturalnych użytków zielonych      i alternatywą dla rolników nie posiadających kwot mlecznych" to kolejny projekt skierowany do rolników i domowników województwa świętokrzyskiego. Projekt ten realizowany był w dwóch etapach we wszystkich gminach województwa świętokrzyskiego. W wyniku realizacji  I etapu w szkoleniach uczestniczyło 1318 rolników, w tym 929 mężczyzn i 389 kobiet. Natomiast w II etapie uczestniczyło 1417 rolników, w tym 1025 mężczyzn i 302 kobiety.  Szkolenia przeznaczone były dla rolników posiadających naturalne użytki zielone, krowy mleczne oraz tych, którzy nie byli w stanie dostosować swych gospodarstw do wymogów sanitarno-weterynaryjnych obecnie obowiązujących. Podniesienie świadomości rolników, zakładane przez organizatorów szkoleń, przyczynia się do pełnego wykorzystania potencjału swych gospodarstw w zakresie produkcji żywca wołowego.

W miesiącu grudniu na terenie województwa Świętokrzyska Izba Rolnicza w Kielcach rozpoczęła realizację projektu „Alternatywne wymagania w zakresie produkcji i użytkowania pasz na poziomie gospodarstwa rolnego", którego liderem jest Krajowa Rada Izb Rolniczych  w Warszawie. Szkolenia realizowane w ramach projektu mają na celu doskonalenie wiedzy i umiejętności zawodowych rolników w zakresie produkcji i użytkowania pasz w gospodarstwie rolnym. Na terenie województwa świętokrzyskiego odbyło 12 szkoleń, w których uczestniczyło 298 rolników.

Na terenie województwa świętokrzyskiego w ramach projektu „Powróćmy do tradycji kulinarnych" finansowanego ze środków AGRO SMAK zrealizowane zostało 13 szkoleń oraz warsztatów szkoleniowych, w których wzięło udział ok. 300 osób. Celem projektu było zwiększenie w społeczności wiejskiej wiedzy o produktach regionalnych i możliwościach ich promocji i ochrony, zidentyfikowanie nowych, dotychczas nie zgłoszonych produktów               i procedura wypełniania wniosku zgłaszających produkt na Listę Produktów Tradycyjnych. Projekt skierowany był do producentów żywności tradycyjnej i regionalnej oraz grup zrzeszających producentów województwa świętokrzyskiego.

Świętokrzyska Izba Rolnicza w Kielcach jest również współrealizatorem projektów dot. cross compliance - zasada wzajemnej zgodności oraz rolnictwo ekologiczne. Liderem projektów był Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach. Realizacja projektów na przełomie 2007/ 2008 r.

W roku 2008 i 2009 ŚIR przeprowadziła cykl szkoleń dla rolników ubiegających się o dopłaty do gospodarstw niskotowarowych, którzy we wniosku zadeklarowali ukończenie szkolenia. Łącznie przeszkolono 788 rolników.

W 2008 roku ŚIR rozpoczęła szkolenia pn. „Stosowanie środków ochrony roślin sprzętem naziemnym", które są przeznaczone dla rolników z terenu województwa świętokrzyskiego. Osoby, które kończą szkolenie uzyskują zaświadczenie uprawniające je do nabycia i stosowania środków ochrony roślin zaliczanych do bardzo toksycznych lub toksycznych dla człowieka oraz mają uprawnienia do wykonywania zabiegów przy użyciu środków ochrony w produkcji rolnej i leśnej. Przeszkolonych zostało 979 rolników.

W październiku 2010 r. ŚIR zorganizowała projekt „Piknik zbożowy" finansowany  z Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych, polegający na zorganizowaniu stoisk wystawienniczych w celu promowania wśród konsumentów spożycia zbóż poprzez zwiększenie udziału w codziennej diecie ziarna zbóż i ich przetworów.

Jesienią 2010 roku ŚIR przeprowadziła łącznie 7 szkoleń pn:

1. Kształtowanie czynników warunkujących produkcję wołowiny wysokiej jakości w gospodarstwach rolnych sposobem na zwiększenie wartości rynkowej i spożycia",

2. „Kształtowanie w gospodarstwie rolnym czynników warunkujących produkcję żywca wieprzowego wysokiej jakości jako sposób poprawy opłacalności produkcji i zwiększenie wartości rynkowej",

3.„Kształtowanie czynników warunkujących produkcje mleka wysokiej jakości w gospodarstwie mleczarskim".

3.

Ww. szkoleniach uczestniczyło 185 rolników. Szkolenia finansowane były z Funduszu Promocji Mleka, Mięsa Wieprzowego, Mięsa Wołowego.

ŚIR wspólnie z MRiRW ze środków pochodzących z PROW na lata 2007-2013 zorganizowała szkolenia pn. „Grupy Producentów Rolnych", „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" i „Działania informacyjne i promocyjne". Przeszkolonych zostało 230 rolników.

Obecny rok był bardzo niekorzystny dla rolnictwa. Wystąpiło wiele niekorzystnych zjawisk pogodowych, z których najbardziej dotkliwa była powódź. Straty spowodowane powodzią w roku bieżącym dotkliwie odczuli producenci rolni województwa świętokrzyskiego posiadający gospodarstwa w dolinie Wisły. Znaczące straty ponieśli producenci owoców  i warzyw a  większość upraw sadowniczych w wyniku długotrwałego zalania i podtopienia została bezpowrotnie zniszczona.

Świętokrzyska Izba Rolnicza włączyła się natychmiast po wystąpieniu powodzi   w organizację pomocy dla poszkodowanych rolników.

Pomoc zorganizowana przez Świętokrzyska Izbę Rolniczą dla rolników z terenu województwa świętokrzyskiego poszkodowanych  w powodzi w maju i czerwcu 2010 roku:

Świętokrzyska Izba Rolnicza na podstawie Decyzji 5/2010 Marszałka Województwa Świętokrzyskiego była i jest zaangażowana w rozdysponowanie pomocy rzeczowej i finansowej dla poszkodowanych producentów.

Dużym echem odbił się apel Profesora Eberharda Makosza reprezentującego Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych o pomoc dla poszkodowanych powodzią ogrodników, a głównie sadowników. Dystrybutorem tej pomocy była Świętokrzyska Izba Rolnicza Biuro w Sandomierzu, rozdysponowując dla 250 producentów gmin Dwikozy, Samborzec, Koprzywnica, Łoniów, Łubnice, Połaniec pomoc w formie:

- 500 sztuk po 0,5 l preparatu TYTANIT wzmacniającego system odpornościowy roślin, którego darczyńcą była firma INTERMAG Sp. z o.o. w Olkuszu,

- 256 opakowań po 20 l nawozu WUXAL UNIWERSALNY, którego darczyńcą była firma KAZGOD Sp. z o.o. w Błoniu,

- 50 opakowań preparatu FERTILEADER LEOS po 10l, którego darczyńcą była firma TIMAC AGRO POLSKA Sp. z o. o.

Ponadto z zebranych środków pieniężnych przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych przyznano 40 jednorazowych stypendiów (w tym 28 z województwa świętokrzyskiego) dla studiującej młodzieży z rodzin sadowniczych, których uprawy zostały potraktowane klęską powodzi.

Rozdysponowanie wszelkiej pomocy prowadzonej przez Świętokrzyską Izbę Rolnicza odbywa się na podstawie przedłożonego protokołu szkód sporządzonego przez tzw. Komisję Powodziową.

Poniżej przedstawiamy również zestawienie pomocy dla powodzian poszczególnych Urzędów Gmin oferowanej za pośrednictwem Świętokrzyskiej Izby Rolniczej   OT w Busku - Zdroju :

ŁUBNICE : 459 rolników;

138 ton zboża - 394 rolników;

260 sztuk siana - 43 rolników;

20 loszek hodowlanych + 1 knurek - 20 rolników;

2 krowy HF - 2 rolników;

POŁANIEC : 318 rolników;

10 loszek hodowlanych - 10 rolników;

75 ton zboża - 308 rolników;

OPATOWIEC :

18 ton zboża - 15 rolników;

WIŚLICA :

24 tony zboża - 269 rolników;

PACANÓW :

111 ton zboża - 488 rolników;

NOWY KORCZYN : 507 rolników;

51 ton zboża - 274 rolników;

1100 kostek siana + 18 ton siana - 233 rolników;

SOLEC ZDRÓJ :

1064 worki zboża - 222 rolników;

50 ton ziemniaków;

DWIKOZY :

24 tony zboża;

BEJSCE : 4 gospodarstwa mleczne;

4 tiry kiszonki z kukurydzy;

600 kostek siana;

WOLICA, gmina Busko - Zdrój :

1 tir siana w balotach - Ośrodek Jazdy Konnej „Rancho";

DOSTAWCY MLEKA Z OKRĘGOWEJ SPÓŁDZIELNI MLECZARSKIEJ         W BIDZINACH :

50 ton zboża - 23 rolników;

1 tir słomy;

22 rolników z gm. Dwikozy, Połaniec, Koprzywnica, Tarłów, Łoniów i Sandomierz otrzymało po kilka q zboża paszowego i siewnego. Łącznie rozdysponowano 24 tony zboża.

Ponadto Świętokrzyska Izba Rolnicza informuje, że:

Łącznie z pomocy zorganizowanej przez ŚIR skorzystało ponad 2 667 rodzin rolniczych poszkodowanych w wyniku powodzi w maju i czerwcu 2010 roku.

Zarząd Świętokrzyskiej Izby Rolniczej w Kielcach

 


 

 

 

 

 

Działalność

Działalność

Historia

Historia izb rolniczych Polsce

Geneza i rozwój samorządu rolniczego na ziemiach polskich

Początki izb rolniczych w Europie przypadają na początek XIX wieku. Ważne miejsce w historii formowania się samorządu rolniczego w Europie odegrała Francja i Niemcy.

We Francji pierwsza ustawa o izbach rolniczych Chmbres consultatives d`Agriculture została wydana w roku 1851. W ustawie tej określano, że dozór nad izbami rolniczymi będą sprawowały władze administracyjne. Ustawa ta i następne nie zostały jednak wcielone w życie. Dopiero ustawa o izbach rolniczych z 3 stycznia 1924 roku oraz dekret z 16 grudnia 1924 roku, zmodyfikowany dekretem z 18 grudnia 1925 r. wprowadziły we Francji izby rolnicze jako „zastępstwo interesów rolnictwa w skali departamentu”. Pierwsze wybory do izb rolniczych we Francji miały miejsce w 1927 roku.

Pierwsze izby rolnicze w Prusach wprowadzone zostały ustawą z 1894 roku. Izby te obejmowały terytorium jednej prowincji, a ich zadaniem była reprezentacja i obrona interesów rolnictwa i leśnictwa, popieranie wszelkich urządzeń, zakładanie i prowadzenie szkół rolniczych oraz popieranie postępu technicznego w produkcji rolnej. Ponadto miały one za zadanie współdziałanie z administracją rządowa i doskonalenie prawa gospodarczego. Pruskie izby rolnicze działalnością swoją w okresie przedwojennym położyły fundament pod rozwój kultury rolnej i były jednym z głównych filarów doskonałej organizacji ekonomicznej Niemiec.

Obok Niemiec i Francji izby rolnicze istniały także w wielu innych krajach Europy. Znane były m.in. włoskie izby rolnicze, angielskie izby rolnicze (zrzeszające organizacje rolnicze rożnego typu) oraz samorząd rolniczy w krajach skandynawskich.

W Belgii – sąsiadującej z Francją – izby rolnicze powstały w 1924 roku, w Austrii w 1922 roku, na Węgrzech w 1920 roku, w Rumunii w roku 1925.

Pierwsza izba rolnicza na ziemiach polskich powstała w Poznaniu w roku 1895. Inicjatywa utworzenia tej izby, która przyjęła nazwę Wielkopolskiej Izby Rolniczej wyszła od Niemców, a podstawę prawną do jej funkcjonowania stanowiła pruska ustawa o izbach rolniczych z dnia 30 czerwca 1894 roku. Do realizacji tej ustawy przystąpiono w sierpniu 1894 roku powołując komisje złożoną z przedstawicieli prowincjalnych stowarzyszeń rolnych niemieckich i polskich w celu przystosowania projektu statutu do warunków miejscowych. Ostatecznie sejm prowincjonalny w dniu 2 marca 1895 roku powołał do życia Izbę Rolniczą w regencji poznańskiej. Statut izby przewidywał podwójną strukturę, radę wybieraną przez wszystkich rolników oraz zarząd składający się z fachowców pracujących etatowo na różnych stanowiskach administracyjnych, organizacyjnych i doradczych. Na czele zarządu izby stanęli Niemcy. Pierwsze wybory do izby przeprowadzone zostały w końcu 1895 roku. Polacy w stosunku do tworzącego się samorządu rolniczego byli nieufni i stanowili w nim mniejszość. Obawiali się, że szkoły rolnicze prowadzone przez izby rolnicze staną się ośrodkami germanizacji. Obawiano się także, że działalność izb rolniczych ograniczy prace istniejących już zawodowych organizacji rolniczych np. Centralnego Towarzystwa Gospodarczego. Ta dezaprobata Polaków w stosunku do samorządu rolników spowodowała, że na lata 1896-99 do Rady wybrano 51 Niemców i 18 Polaków.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku historię izb rolniczych można podzielić na trzy okresy. Okres pierwszy wiązał się ze spolonizowaniem pruskich izb rolniczych i dostosowaniem ustawodawstwa pruskiego do aktualnej sytuacji politycznej i społeczno-gospodarczej Państwa Polskiego. Przejęcie Izby Rolniczej przez władze polskie miało miejsce 20 stycznia 1919 roku na mocy dekretu Naczelnej Rady Ludowej. Przejmując izbę Polacy obsadzili swoimi urzędnikami stanowiska zajmowane wcześniej przez Niemców, ale pozostawili dawną strukturę wydziałów. W pierwszym okresie działalności zlikwidowano istniejący system patronacki kółek rolniczych włączając je do bezpośredniej działalności izby. W pierwszym okresie przejęto, cieszący się dużym uznaniem w środowisku rolników polskich Poradnik Gospodarski, który stał się wspólnym organem Kółek Rolniczych i Izb Rolniczych.

W pierwszym okresie, obejmującym lata 1918 – 1928, zachodnio-polskie izby rolnicze zrobiły bardzo dużo dla podniesienia na swoich terenach techniki produkcji rolniczej i hodowlanej oraz dla oświaty rolniczej. Z inicjatywy izby poszerzono działalność oświatową o zorganizowane nowe towarzystwa takie jak: Związek Konia Szlachetnego, Związek Wielkopolskich Hodowców Trzody Chlewnej, Towarzystwo Ogrodnicze, Związek Bartników i Związek Hodowców Drobiu.

Zasadnicze znaczenie dla rozwoju samorządu rolniczego w Polsce miało rozporządzenie Prezydenta RP o izbach rolniczych z dnia 22 marca 1928 roku. Rozporządzenie to otworzyło drugi okres, ważny w historii polskich izb rolniczych. Według rozporządzenia z 1928 roku izba rolnicza została zdefiniowana jako jednostka samorządu gospodarczego i osoba publiczno-prawna, działająca na obszarze jednego województwa i w granicach ustaw państwowych oraz własnego statutu.

Istota samorządowego charakteru izb rolniczych polegała na wykonywaniu przez nie praw zwierzchnich w stosunku do członków, których przynależność do izb rolniczych była obligatoryjna. Izby miały charakter powszechny i dlatego mogły reprezentować interesy wszystkich rolników i bronić całego rolnictwa.

Głównym celem izb rolniczych, określonym w rozporządzeniu, było zorganizowanie zawodu rolniczego (do rolnictwa zaliczano wówczas także leśnictwo, rybactwo, ogrodnictwo, hodowle zwierząt oraz inne gałęzie wytwórczości związanej z gospodarstwem rolnym).

Rozporządzenie określało, że do zakresu działania izb rolniczych należy przedstawicielstwo i ochrona interesów rolnictwa, samodzielne przedsiębranie, w granicach obowiązujących przepisów prawa, środków w zakresie wszechstronnego popierania rolnictwa oraz wykonywania czynności, powierzanych izbom rolniczym przez ustawy i rozporządzenia, współdziałanie z władzami rządowymi i samorządowymi we wszystkich sprawach, dotyczących rolnictwa.

Na podstawie rozporządzenia instytucja izb rolniczych została wprowadzona na obszarze całego państwa.

Trzeci etap formowania się izb rolniczych wiązał się z nowelizacją ustawy o izbach rolniczych z dnia 27 października 1932 roku. Jednolity tekst nowelizowanego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej (z mocą ustawy) o izbach rolniczych został wprowadzony obwieszeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych Seweryna Ludkiewicza z dnia 22 listopada 1932 roku i opublikowany w 1933 roku. W nowelizacji ustawy nie uległy zmianie zasadnicze kompetencje izb rolniczych, zostały one jedynie rozszerzone.

W artykule 1 podkreślony został istotny cel izb rolniczych: zorganizowanie zawodu rolniczego oraz współdziałanie w dziedzinie rolnictwa, a więc coś więcej niż jedynie reprezentowanie interesów gospodarczych.

W art. 8 rozporządzenie zapisane zostało, że izby współdziałają z władzami rządowymi i samorządowymi we wszystkich sprawach dotyczących rolnictwa, a szczególnie przy wykonywaniu przez te władze nadzoru nad działalnością powiatowych samorządów terytorialnych i zapewnieniu jednolitości prowadzonej przez te samorządy akcji w dziedzinie rolnictwa. Ważny odcinek współpracy samorządu rolniczego z państwem ujęty też został w art.10. Artykuł ten mówi, że właściwe władze rządowe będą przesyłały izbom rolniczym do zaopiniowania projekty ustaw przed skierowaniem ich na drogę obrad ustawodawczych oraz projekty rozporządzeń, mających doniosłe znaczenie dla rolnictwa, jeżeli interes publiczny lub pilność sprawy nie stanie temu na przeszkodzie.

Omawiane wyżej rozporządzenie z 27 października 1932 roku reguluje kwestie nadzoru zwierzchniego nad izbami rolniczymi, który wg art. 52 ma sprawować Minister Rolnictwa i Reform Rolnych, a organem bezpośredniego nadzoru nad działalnością izb rolniczych jest wojewoda.

W okresie międzywojennym powstało 13 izb rolniczych, które współpracowały ze sobą w ramach dobrowolnej centrali samorządu rolniczego jaką był Związek Izb i Organizacji Rolniczych Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w Warszawie (wcześniejszy Związek Organizacji Rolniczych Rzeczypospolitej Polskiej).

Pracę izb rolniczych przerwał wybuch II wojny światowej. W okresie okupacji izby wojewódzkie zostały zlikwidowane. Okupanci pozostawili jedynie biura powiatowe, które wykorzystywano jako jednostki ściągające od rolników nałożony przez okupanta kontyngent.

Po zakończeniu II wojny światowej już w marcu 1945 roku rozpoczęła swoją działalność Wojewódzka Izba Rolnicza w Poznaniu otwierając wydziały:
  • Ogólny, prowadzący sprawy finansowe i personalne,
  • Produkcji Roślinnej,
  • Produkcji Zwierzęcej,
  • Oświaty Rolniczej.
Aby usprawnić pracę izby w powiatach zorganizowano 27 Powiatowych Biur Rolnych - delegatur izby działających w Wielkopolsce - i 12 na obszarze Ziemi Lubuskiej. Zadaniem tych biur była opieka nad zagospodarowaniem terenu, doradztwo fachowe oraz wykonywanie prac zleconych przez czynniki państwowe. W biurach izb pracowało wielu fachowców, którzy prowadzili prace w działach: rolniczym, hodowlanym, ogrodniczym, pszczelarskim, ochrony roślin i gospodarstwa domowego. Opiekowali się m.in. gospodarstwami, które powstały w wyniku reformy rolnej, prowadzili kwalifikowanie ziemiopłodów, pomoc w rozdziale ziarna siewnego i nawozów sztucznych, opiekę nad inwentarzem żywym, zapisy bydła i trzody chlewnej do ksiąg hodowlanych oraz licencjonowanie ogierów i klaczy.

Obok izby poznańskiej działalność prowadziły także inne izby rolnicze jednak niektóre z nich np. warszawska, kielecka i białostocka pozostały jedynie na etapie organizacyjnym. Przede wszystkim pracę izb rolniczych utrudniały przeszkody natury politycznej. Nowa władza zarzucała samorządowi rolniczemu między innymi to, że w przeszłości popierał gospodarstwa obszarnicze, a zaniedbywał drobnych rolników, a w związku z parcelacją folwarków stracił rację bytu. Ostatecznie izby zostały zlikwidowane dekretem z dnia 26 sierpnia 1946 roku o zniesieniu izb rolniczych, który wszedł w życie 10 października 1946 r. Dekretem tym zadania izb rolniczych w zakresie:
  • przedstawicielstwa i obrony interesów rolnictwa,
  • samodzielnego przedsiębrania środków do wszechstronnego popierania rolnictwa,
  • współdziałania z władzami państwowymi i samorządowymi w sprawach rolnictwa zostały przekazane pozostającemu pod kontrolą komunistów Związkowi Samopomocy Chłopskiej. Związkowi został również przekazany majątek izb rolniczych, powstały po umorzeniu ich zobowiązań.
Struktura organizacyjna pierwszych polskich izb rolniczych

Przedwojenne izby rolnicze były instytucjami obligatoryjnymi, powoływanymi przez Radę Ministrów na wniosek ministra rolnictwa, zgłoszony w porozumieniu z ministrem reform rolnych oraz po zasięgnięciu opinii samorządu województwa i samorządu powiatowego oraz organizacji rolniczych.

Rada Ministrów na wniosek Ministra Rolnictwa, zgłoszony w porozumieniu z Ministrem reform Rolnych nadawała także izbie rolniczej statut, określający szczegółową organizacje izb rolniczych i decydowała o jego ewentualnych zmianach.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 marca 1928 roku, wprowadzające izby rolnicze na obszarze całego kraju, określało w art.3, że okręgiem działalności izby rolniczej będzie jedno województwo.

Sprawy organizacyjne i wyborcze izby zostały określone w artykułach od 16 do 47. Organy samorządowe izby stanowiły: rada izby, zarząd izby oraz prezes izby (art.16). Artykuł 17 mówi, że radę izby tworzą radcowie z wyboru i radcowie mianowani przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych.

Ogólną ilość radców z wyboru określał statut izby rolniczej w granicach od 20 do 70 osób. Wyboru radców mogły dokonywać osoby, które spełniały warunki:
  • były członkami organów uchwalających, powiatowych związków komunalnych i gmin miejskich, objętych okręgiem wyborczym
  • były właścicielami, dzierżawcami lub kierownikami położonych w okręgu izb gospodarstw rolnych, bądź też pracowały w okręgu izby w dziedzinie rolnictwa,
  • posiadały wykształcenie wyższe lub co najmniej średnie.
Zgromadzenia wyborcze wybierały połowę ilości radców z wyboru wymienioną w art.25, połowę zaś organizacje rolnicze, powoływane przez Ministra Rolnictwa i reform Rolnych. Radcowie mieli pełnić swoje czynności honorowo (art.22), choć w statucie izby może być zapis określający prawo radców do diet za dni posiedzeń rady i komisji oraz do zwrotu rzeczywistych kosztów podróży w wysokości ustanowionej przez rade izby a zatwierdzonej przez wojewodę.

Ogół radców tworzył radę izby, która była organem uchwałodawczym i kontrolnym. Do jej kompetencji należało:
  • uchwalanie planu budżetowego,
  • ustalanie opłat na rzecz izby
  • decydowanie o zaciąganiu pożyczek, o nabywaniu, zbywaniu nieruchomości majątku izby oraz o przejmowaniu na rzecz izby darowizn i zapisów.

Uchwały rady były podejmowane bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby radców. Rada izby zbierała się co najmniej raz do roku, w terminie określonym w statucie izby na sesje zwyczajna albo na sesje nadzwyczajną na żądanie ogółu radców lub zarządu izby, a także na żądanie Ministra Rolnictwa.

Rada izby mogła spośród swoich członków wyłaniać komisje problemowe, które zajmowały się sprawami z poszczególnych dziedzin rolnictwa i wsi. Rada mogła tym komisjom powierzać pełnienie zadań stałych lub przejściowych (art.39).

Artykuł 40 określał, że rada izby ze swego grona wybierała w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów, na okres trzech lat zarząd izby w ilości członków określonej w statucie izby. Wybory do zarządu izby odbywały się na pierwszym posiedzeniu rady, zwołanym po przeprowadzeniu wyborów radców z okręgów wyborczych i społecznych organizacji rolniczych. Zarząd był organem wykonawczym izby. Do niego należały decyzje we wszystkich sprawach nie podlegających uchwałom rady izby i nie należących do kompetencji prezesa izby. Szczegółowo czynności Zarządu oraz prawa i obowiązki jego członków zostały określone w statucie izby.

Artykuł 43 mówił o prezesie izby, który był wybierany przez zarząd izby w tajnym glosowaniu bezwzględna ilością głosów. Zarząd dokonywał również wyboru wiceprezesa izby. Zarówno prezes jak i wiceprezes izby byli zatwierdzani przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Do obowiązków prezesa izby należało reprezentowanie izby rolniczej na zewnątrz, czuwanie nad wykonaniem uchwał zarządu izby, zwoływanie i przewodniczenie posiedzeniu rady i zarządu oraz nadzór nad działalnością biura izby (Art.44).

Artykuł 46 dotyczy biura izby. Na czele biura izby stoi dyrektor powołany spoza grona radców przez prezesa izby na podstawie uchwały zarządu izby za zgodą Ministra Rolnictwa i reform Rolnych. Dyrektor biura izby podlega bezpośrednio prezesowi izby, przed którym jest odpowiedzialny za działalność biura. Dyrektor biura uczestniczy w posiedzeniach rady, zarządu i komisji izby, na których referuje sprawy, wypowiada opinie lub udziela potrzebnych wyjaśnień. Na wniosek dyrektora biura uchwalony przez zarząd prezes powołuje stałych pracowników biura, zaś pracowników czasowych prezes powołuje samodzielnie na wniosek dyrektora.

Główne zadania przedwojennych izb rolniczych określone w aktach prawnych

Przedwojenne polskie izby rolnicze w wykonywaniu swoich zadań były niezawisłe w granicach prawa od organów administracji rządowej. Spełniały więc w warunek, aby nosić nazwę instytucji samorządowej, której istota polega na prawnej niezawisłości i hierarchicznej niepodległości od innych organów.

Głównym celem izb rolniczych – według rozporządzenia Prezydenta – było zorganizowanie zawodu rolniczego.

Rozporządzenie z 22 marca 1928 roku w artykule 8 przekazywało izbom rolniczym trzy podstawowe grupy zadań:
  1. Przedstawicielstwo i obrona interesów rolnictwa,
  2. Działalność w zakresie samodzielnego popierania rolnictwa,
  3. Wykonywanie czynności powierzonych izbom przez ustawy i rozporządzenia oraz współpraca z władzami rządowymi i samorządowymi we wszystkich sprawach dotyczących rolnictwa.
W ramach pierwszej grupy zadań izby rolnicze:
  • występowały do władz rządowych i samorządowych z wnioskami o ogólnych potrzebach rolnictwa oraz potrzebach rolnictwa w ich okręgach,
  • wydawały opinię w sprawach dotyczących rolnictwa, a w szczególności opinie o projektach ustaw,
  • wydawały rozporządzenia z zakresu rolnictwa i innych dziedzin związanych z rolnictwem,
  • delegowały swoich przedstawicieli do organów doradczych działających przy władzach rządowych,
  • składały Ministrowi Rolnictwa sprawozdania o aktualnej sytuacji w jej okręgu.
W ramach drugiej grupy zadań izby rolnicze:
  • zakładały i prowadziły szkoły rolnicze oraz upowszechniały oświatę rolnicza,
  • organizowały wystawy i pokazy rolnicze,
  • organizowały rachunkowość gospodarstw rolnych,
  • prowadziły doświadczalnictwo we wszystkich gałęziach produkcji rolnej,
  • organizowały hodowlę, w tym kwalifikowały gospodarskie zwierzęta zarodowe i prowadziły księgi tych zwierząt,
  • upowszechniały melioracje,
  • udzielały porad i pomocy fachowej rolnikom,
  • dokonywały kwalifikacji nasion wprowadzanych do obrotu handlowego,
  • organizowały akcje ochrony roślin i tępienia szkodników,
  • pomagały gospodarstwom dotkniętym klęskami żywiołowymi
  • badały opłacalność produkcji w poszczególnych dziedzinach oraz zbierały dane statystyczne dotyczące rolnictwa
  • organizowały lecznictwo zwierząt domowych,
  • współdziałały w zaspokajaniu potrzeb rolnictwa w zakresie kredytów,
  • pomagały przy organizowaniu zbytu płodów rolnych oraz ubezpieczeń w rolnictwie,
  • opiekowały się spółkami wodnymi.
Do trzeciej grupy zadań należało wykonywanie zadań zlecanych izbie przez państwo oraz zadań takich jak np. kwalifikowanie materiału siewnego.

Na podstawie wymienionych wyżej zadań można stwierdzić, że rozporządzenie Prezydenta RP dawało izbom rolniczym bardzo szeroki zakres działania. Spośród innych ówczesnych instytucji samorządu gospodarczego, to właśnie izby otrzymały najwięcej zadań z zakresu administracji publicznej, m.in. zakładanie i utrzymywanie szkół rolniczych, organizowanie akcji ochrony roślin, opieka nas spółkami wodnymi i leśnymi. Tak więc Rozporządzenie Prezydenta RP czyniło z izb rolniczych rzeczywisty samorząd gospodarczy, zwany niekiedy agrarnym, niezawisły w ramach ustawy od administracji rządowej. Izby jako korporacja publicznoprawna były wyposażone we władztwo administracyjne, co czyniło je organami zdecentralizowanej administracji publicznej.

Zasady finansowania izb rolniczych w II Rzeczypospolitej

Podstawę finansową izb rolniczych w II Rzeczypospolitej stanowiły dochody, składające się z opłat za świadczenia i usługi oddawane przez izbę rolnikom, ponadto dochody z majątku własnego, zasiłki rządowe, samorządowe i inne opłaty ustanowione na rzecz izby na mocy obowiązujących ustaw.
Sytuacja finansowa izb rolniczych znalazła uregulowanie w znowelizowanej ustawie o izbach rolniczych z października 1932 roku. W art. 50 określono, że dochody izb rolniczych składać się będą:

a) z 3% udziału w ogólnej kwocie państwowego podatku gruntowego, pobranego w okręgu izby, z uwzględnieniem podwyżki tego podatku, wprowadzonej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 12 kwietnia 1924 roku oraz oddzielnego dodatku, przewidzianego w art.2 i stawy z dnia 15 czerwca 1923 roku i ulg przewidzianych w art.3 tejże ustawy,

b) z 50% kwot uzyskanych z okręgu izby na podstawie przepisów obowiązujących o finansach komunalnych z obciążeń gruntów podatkiem samorządowym do państwowego podatku gruntowego na rzecz samorządu wojewódzkiego,

c) z opłat ustanowionych na rzecz izby na mocy obowiązujących ustaw,

d) z opłat za świadczenia i usługi oddawane rolnikom przez izbę,

e) z zasiłków rządowych, samorządowych lub innych.

Przepisy zawarte w punkcie a i b nie dotoczyły jednak izb rolniczych zachodnich, które zachowały dotychczasowe podstawy finansowe oparte na opodatkowaniu czystego dochodu katastralnego gospodarstw rolnych według utrzymanych dotąd w mocy przepisów ustawy pruskiej.

Te środki finansowe umożliwiały izbom rolniczym skromną egzystencję i utrzymanie niezbędnego personelu fachowego oraz niewielkie dotacje na utrzymanie zakładów doświadczalnych, subwencjonowanie niektórych prac, prowadzonych przez powiatowe towarzystwa rolnicze.
MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencja Rynku Rolnego Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach Krajowa Rada Izb Rolniczych Centrum Doradztwa Rolniczego Pierwszy Portal Rolny Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Fundacja Programów Pomocy Dla Rolnictwa logo_federacja_2