ŚIR wielokrotnie występowała z inicjatywą (propozycją) współfinansowania działalności spółek wodnych oraz zadań z zakresu melioracji przez budżet państwa. Poniżej publikujemy odpowiedź przekazaną przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Leszka Karwowskiego.Pismo skierowane jest do Prezesa ŚIR Ryszarda Ciźli:

Odpowiadając na Pana pismo nr ŚIR-K/418/2/11 z 23 maja 2011 r., przekazane przez Biuro Gospodarki Wodnej Ministerstwa Środowiska, w sprawie finansowania przez budżet państwa zadań zakresu melioracji wodnych oraz współfinansowania działalności spółek wodnych, przedstawiam, co następuje.

Zgodnie z przepisami ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej środki finansowe pochodzące z budżetu państwa przeznaczone są wyłącznie na realizację zadań statutowych poszczególnych działów administracji rządowej. Minister Środowiska, kierujący działem gospodarka wodna, przeznacza środki finansowe na zadania związane m.in. z utrzymaniem śródlądowych wód powierzchniowych istotnych dla kształtowania zasobów wodnych i ochrony przeciwpowodziowej wraz z infrastrukturą techniczną związaną z tymi wodami. Obowiązki, podległego Ministrowi Środowiska, Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej obejmujące utrzymanie ww. wód i urządzeń nie są tożsame z utrzymywaniem urządzeń melioracji wodnych mających na celu polepszenie zdolności gleb użytkowanych rolniczo.

W świetle przepisów art. 75 ust 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wykonywanie i utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych (w tym wałów przeciwpowodziowych) oraz nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do marszałków województw. W imieniu marszałków zadania te w terenie wykonują wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych. Nadzór merytoryczny nad działalnością ww. jednostek sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, właściwy w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na budowę i utrzymanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych.

Z kolei wykonywanie i utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Ponadto art. 74 ust 1 ustawy Prawo wodne przewiduje wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na koszt Skarbu Państwa ze zwrotem części kosztów przez właścicieli gruntów w formie opłaty melioracyjnej oraz Skarbu Państwa przy współudziale publicznych środków wspólnotowych oraz innych środków publicznych na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Odnosząc się do kwestii dotyczących powoływania i reaktywowania działalności spółek wodnych informuję, że w świetle przepisów art. 165 ust 1 Prawa wodnego utworzenie spółki wodnej następuje w drodze pisemnego porozumienia, co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych. Osoby zainteresowane utworzeniem spółki wodnej zobligowane są do uchwalenie statutu spółki oraz dokonania wyboru jej organów. Starosta właściwy miejscowo dla siedziby spółki wodnej zatwierdza statut spółki w drodze decyzji. W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte - odmawia, w drodze decyzji, jego zatwierdzenia.

Ponadto informuję, że zgodnie z zestawieniem wydatków państwa na bieżący rok budżetowy, stanowiącym załącznikiem 2 ustawy budżetowej na rok 2011, środkami na działalność spółek wodnych dysponują wojewodowie. Jednocześnie spółki wodne mogą na podstawie art. 164 ust 5 ustawy Prawo wodne korzystać z pomocy finansowej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji. Zasady i tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w drodze uchwały.